เจ้าอาวาสรูปที่ 7 พระครูพิศาลอรัญญเขต (พ.ศ. 2467 – 2475)

พระครูพิศาลอรัญญเขต (จันทร์ เขมิโย ป.ธ.3) เป็นเจ้าอาวาสรูปที่ 7
เป็นคนจังหวัดอุบลราชธานี เกิดที่บ้านหนองขอน ตำบลขัวสะพาน อำเภอบุ่ง จังหวัดอุบลราชธานี เมื่อปฐมวัยบิดามารดาของท่านได้ฝากให้เรียนหนังสืออยู่กับพระครูสิงหบุราจารย์ (อินทร์) เจ้าคณะจังหวัดสิงห์บุรี อายุ 18 ปี ได้บรรพชาเป็นสามเณรอยู่กับท่านพระครูสิงห์ฯ เมื่ออายุครบ 20 ปี ได้อุปสมบท ณ พัทธสีมาวัดบรมนิวาส กรุงเทพมหานคร เจ้าคุณ อุบาลีคุณูปมาจารย์ (จันทร์ สิริจนฺโท) เป็นพระอุปัชฌาย์ และอยู่ศึกษาเล่าเรียนในสำนักพระอุปัชฌาย์จนสอบได้เปรียญธรรม 3 ประโยค หลังจากนั้นได้ออกช่วยกิจการพระศาสนาในต่างจังหวัด

และในปี 2466 คณะสงฆ์ได้ส่งท่านให้มาปฏิบัติศาสนกิจที่วัดศรีจันทร์ จังหวัดขอนแก่น โดยได้รับตำแหน่เป้นเจ้าคณะจังหวัดขอนแก่น และในปีต่อมาท่านได้รับแต่งตั้งแผ็นเจ้าอาวาสวัดศรีจันทร์ (2467) แทนญาคูต้น เนื่องจากญาคูต้นได้รับแต่งตั้งเป็นเจ้าคณะแขวงพล (เจ้าคณะอำเภอพล) ในการนี้ญาคูต้นจึงลาออกจาตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดศรีจันทร์ เพื่อปปฏิบัติงานในตำแหน่งเจ้าคณะแขวงพลที่อำเภอพล

นับเป็นสมัยแรกที่มีการบุกเบิกพระกัมมัฏฐานในจังหวัดขอนแก่น โดยจะเห็นได้จากมีการตั้งสำนักปฏิบัติธรรมเกิดขึ้นอย่างมากในสมัยนี้ โดยการนำของท่านพระอาจารย์สิงห์ ขันตยาคโม ซึ่งท่านได้เดินทางมาจากจังหวัดอุบลราชธานี ถือว่าเป็นยุคทองของพระกัมมัฏฐานในจังหวัดขอนแก่น

ครูพิศาลอรัญญเขตร (จันทร์ เขมิโย ป.ธ.3) เป็นเจ้าอาวาสวัดศรีจันทร์ ตรงกับสมัยพระยาพิศาลสารเกษตร (พร พิมพสุต) พระยาบริหารราชอาณาเขต(ยิ้ม นิลโยธิน) และพระณรงค์ฤทธิ์ (ชาย สุมนดิษฐ์) เป็นผู้ว่าราชการจังหวัด

ได้หลังจากที่ท่านได้รับตำแหน่งเจ้าอาวาสต่อจากญาคูต้น ท่านได้ปรับปรุงเปลี่ยนแปลงการปกครองภายในวัดให้ดียิ่งขึ้น โดยการนำขนบธรรมเนียมประเพณีของคณะธรรมยุตมาปกครองสงฆ์ภายในวัด ให้เป็นไปตามพระธรรมวินัยเน้นการปฏบัติในด้านสมถกรรมฐานและวิปัสสนากรรมฐนนับได้ว่าเป็นสมัยแรกที่มีการบุกเบิกพระกรรมฐานให้เกิดขึ้ในจังหวัดขอนแก่น ที่เป็นสายของพระอาจารย์เสาร์ (หลวงปู่เสาร์ กนฺตสีโล) พระอาจารย์มั่น (หลวงปู่มั่น ภูริทตฺโต) นำโดยพระอาจารย์สิงห์ (หลวงปู่สิงห์ ขนฺตยาคโม) พระอาจารย์มหาปิ่น ปญฺญาพโล ซึ่งท่านได้เดินทางมาจากจังหวัดอุบลราชธานี จำทำให้สายปฏบัติเกิดขึ้เป็นจำนวนมาก ถือได้ว่าเป็นยุคของพระกรรมฐานในจังหวัดขอนแก่น

ทางด้านการศึกษาท่านได้จัดให้มีการศึกษาทั้งภาษาบาลี และนักธรรม ภายในวัด เพื่อให้พระภิกษุสามเณรได้มีความรู้และเข้าใจในพระธรรมวินัยให้มากยิ่งขึ้น จนเป็นที่เลื่อมใสศรัทธาของประชาชนทั่วไป และท่านเป็นผู้ให้กำเนิดคณะธรรมยุตในจังหวัดขอนแก่นเป็น รูปแรก ตั้งแต่ พ.ศ.2468 เป็นต้นมา และท่านได้รับแต่งตั้งเป็นพระครูพิเศษสุตคุณ พ.ศ.2470 พระครูพิศาลอรัญญเขตร (บุญมี) มรณภาพลง ท่านได้ดำรงตำแหน่งเจ้าคณะจังหวัดแทน ไนปี พ.ศ.2473 ได้เลื่อนสมณศักดิ์เป็นพระครูพิสารอรัญญเขตร

พระครูพิศาลอรัญญเขตร (จันทร์ เขมิโย ป.ธ. 3 ) ถือว่าท่านเป็นพระเถระที่มีข้อปฏิบัติอันงดงาม ที่มีผู้เลื่อมใสศรัทธาเป็นจำนวนมาก ท่านเป็นทั้งนักปฏิบัติ นักพัฒนา ซึ่ดูได้จากศาสนวัตถุ กฎ ระเบียบ และขนบธรรมเนียมต่างๆที่ไดก้ให้ศิษยานุศิษยารุ่นต่อมานำมาประพฤติปิบัติอยู่จนถึงทุกวันนี้ ปี พ.ศ. 2475 ท่านอาพาธด้วยโรคลำไส้อักเสบ และได้มรณภาพในเวลาต่อมา รวมเวลาที่ท่านดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดครีจันทร์ 9 ปี

การก่อสร้างปฏิสังขรณ์
พ.ศ.2467 ได้ซื้อที่ดินเพื่อขุดถมที่ก่อสร้างอุโบสถและทำเป็นที่ธรณีสงฆ์จำนวน 2 ไร่ 2 งาน 93 ตารางวา
พ.ศ.2468 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา
พ.ศ.2469 ก่อสร้างอุโบสถ และทำที่ธรณีสงฆ์ของวัด
พ.ศ.2469 รื้อถอนกุฏิหลังเดิม สมัยพระครูต้นสร้าง ปรับปรุงสร้างขึ้นใหม่เป็น กุฏิแสงจันทร์และกุฏินฤมล บริเวณทิศเหนือกุฏิหงษ์เทศปัจจุบันนี้
พ.ศ.2470 คุณพระเสนาราชภักดี อัยการศาลจังหวัด เป็นประธานควบคุมการรื้อถอนศาลาการเปรียญหลังเดิม ปลูกสร้างขึ้นใหม่เป็นอาคารไม้ ชั้นเดียว 8 ห้อง มุงสังกะสี
พ.ศ.2475 คุณหลวงราษฏร์ธุริจ สร้างแท่นพระประธานประจำอุโบสถ สมัยที่ ท่านเป็นเจ้าอาวาสอยู่ได้ขยายอาณาเขตของวัดออกไปทางทิศตะวันออกอีกมาก
พ.ศ. 2476 ผูกพัทธสีมา

 

Home| Back |Next|

 

 
วัดศรีจันทร์ พระอารามหลวง 681 ถ.ศรีจันทร์ ต.ในเมือง อ.เมืองขอนแก่น จ.ขอนแก่น
ติดต่อผู้ดูแลเว็บไซต์ E-Mail: website@hotmail.co.th